ML Atlas

Blog · Wiadomości · · aktualizacja

AI Act w październiku 2026: co obowiązuje, co przesunięto

W skrócie

Od 2 sierpnia UE egzekwuje AI Act i obowiązki przejrzystości, w październiku obradował panel naukowy, a 2 grudnia wchodzą nowe zakazy. Kalendarz z datami.

Unijny akt o sztucznej inteligencji (AI Act) wchodzi w życie etapami, a w 2026 roku część terminów zmieniono. Łatwo się pogubić, więc zebraliśmy, co obowiązuje na dzień 10 października 2026, co wydarzyło się w ostatnich tygodniach i co nadchodzi. Każda data poniżej pochodzi ze strony Komisji Europejskiej albo z tekstu rozporządzenia w EUR-Lex.

Co już obowiązuje

Według strony Komisji o AI Act:

  • od 2 lutego 2025: zakazane praktyki i przepis o kompetencjach w zakresie AI (AI literacy, art. 4),
  • od 2 sierpnia 2025: obowiązki dostawców modeli ogólnego przeznaczenia (GPAI),
  • od 2 sierpnia 2026: przepisy o przejrzystości.

W komunikacie z 31 lipca 2026 Komisja ogłosiła, że od 2 sierpnia 2026 Urząd ds. AI razem z organami krajowymi zaczyna egzekwować AI Act. Od tego dnia chatboty muszą informować użytkownika, że rozmawia z AI, a nie z człowiekiem. Deepfaki (obrazy, wideo, dźwięk wygenerowane lub zmienione przez AI) trzeba oznaczać, a treści tworzone przez AI mają nieść znaczniki czytelne dla maszyn. Komisja opublikowała też pierwszą listę ponad 180 organizacji, które podpisały kodeks postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI.

Co przesunięto: pakiet „Omnibus”

Rozporządzenie (UE) 2026/1744, tzw. cyfrowy omnibus w sprawie AI, weszło w życie 27 lipca 2026, czyli kilka dni przed pierwotnym terminem dla systemów wysokiego ryzyka. Zgodnie z jego tekstem:

  • obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III (m.in. rekrutacja i selekcja kandydatów, edukacja, ocena zdolności kredytowej, zob. załącznik III do AI Act) obowiązują od 2 grudnia 2027, a nie od 2 sierpnia 2026,
  • dla systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty objęte prawem UE o bezpieczeństwie produktów (załącznik I) obowiązują od 2 sierpnia 2028,
  • dostawcy systemów generujących syntetyczny dźwięk, obraz, wideo lub tekst, wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026, mają czas do 2 grudnia 2026 na spełnienie wymogu oznaczania z art. 50 ust. 2,
  • art. 4 o kompetencjach w zakresie AI złagodzono: zamiast obowiązku zapewnienia personelowi wystarczającego poziomu kompetencji dostawcy i podmioty stosujące mają podejmować działania wspierające ich rozwój (ang. „take measures to support”),
  • od 2 grudnia 2026 obowiązują dwa nowe zakazy: systemów generujących lub zmieniających bez wyraźnej zgody realistyczne intymne obrazy, wideo lub dźwięk rozpoznawalnej osoby oraz systemów generujących materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci (nowe punkty w art. 5 AI Act).

Według Komisji powodem przesunięcia było to, że europejskie organizacje normalizacyjne CEN i CENELEC nie opracowały norm w pierwotnie wnioskowanym terminie (Komisja o wejściu w życie omnibusa). Przepisy nie zniknęły, ich stosowanie przesunięto w czasie.

Co się działo w ostatnich tygodniach

W październiku 2026 Komisja zwołała specjalne posiedzenie Panelu Naukowego ds. AI. Panel liczy 60 niezależnych ekspertów i doradza Urzędowi ds. AI w sprawach ryzyka systemowego, klasyfikacji modeli i metod ewaluacji. Według komunikatu panel badał niedawne incydenty utraty kontroli (loss-of-control) z udziałem modeli AI i przygotował z Urzędem pytania do firm, które te modele stworzyły. Komunikat nie podaje, o które modele i incydenty chodzi, więc nie spekulujemy.

Dlaczego to ważne dla kogoś, kto uczy się ML

  • Oznaczanie treści to zadanie techniczne. Znaki wodne i metadane w treściach generowanych przez modele dyfuzyjne czy GAN-y od 2 sierpnia przestały być ciekawostką z artykułów. Teraz to wymóg prawny. Wykrywanie deepfake'ów to z kolei klasyczny problem klasyfikacji z rzadką klasą pozytywną, gdzie łatwo o złudzenie wysokiej trafności (zob. paradoks dokładności).
  • Systemy wysokiego ryzyka to typowe projekty data science. Scoring kredytowy czy selekcja CV to zadania, które często robi się na kursach. Do grudnia 2027 jest czas, żeby nauczyć się dokumentowania danych, testowania stronniczości i monitorowania modelu po wdrożeniu, bo tego będą wymagały przepisy.
  • Ewaluacja modeli staje się sprawą publiczną. Panel naukowy pracuje właśnie nad metodami ewaluacji i ryzykiem systemowym. Umiejętność rzetelnego mierzenia zachowania modelu przydaje się już nie tylko w konkursach.

To nie jest porada prawna. Szczegóły zależą od tego, czy jesteś dostawcą, czy podmiotem stosującym system, i od konkretnego zastosowania.

Źródła

Tagi: regulacje ai-act deepfake

W Atlasie